ايرج افشار
324
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى )
زير پل منزل خطرناك است * مسكن لوطيان بىباك است غنچه آنجا رود چو گل چاك است * ديگر آنجا حسابها پاك است مكن آنجا به استراحت ميل * مفكن بار خانه در ره سيل پل چهارباغ يكى از قشنگترين بناهاى عهد صفوى و از شاهكارهاى ابنيهء ايرانى است و با آنكه حاليه خيلى از رونق و آبادى اولى خود افتاده است باز از بزرگترين و باشكوهترين پلهاى امروزى است . در امتداد خيابان چهارباغ و در جنوب پل خيابان ديگرى است كه امروز راه شيراز است و آن كمى بعد به يك بلندى مىرسد كه سابقا آنجا اوّل چهارباغ بالا از بناهاى شاه عباس كبير بوده و از آن بلندى در عهد صفويّه نهر آبى به شكل آبشار فرو مىريخته و آبشار مقابل سردر باغ زرشك كه باغ اوّل چهارباغ بالا بوده است قرار داشته . چهارباغ بالا منتهى مىشده است به باغ بزرگ عباسآباد كه هزار جريب وسعت آن بوده و تا نزديكى كوه صفّه امتداد مىيافته . اين باغ عباسآباد هم از بهترين باغهاى آن ايام و در زمان آبادى [ 51 ] باشكوهترين باغهاى آن ادوار به شمار مىرفته و از ده قطعه مركّب بوده كه هركدام نسبت به قطعهء زيردست مقدارى نشيب داشته و نهر آبى با سه جوى سفيد به شكل آبشار از قطعهء بالايى به قطعهء زيردست مىريخته است . امروز به هيچوجه اثرى از چهارباغ بالا و باغ عباسآباد در ميان نيست . فقط خرابههايى موجود است به نام هزار جريب كه گاهى عصرها اهل ذوق اصفهان به آنجا مىروند و دورنماى شهر را كه در آنجا وضع بسيار زيبايى دارد تماشا مىكنند و حاليه ديگر هيچكس نمىتواند تصوّر كند كه در اين اراضى روزگارى باغهايى وجود داشته و از آن سرزمين درختانى سر به فلك مىكشيده است ، چه امروز جز زمين قفر باير چيز ديگرى در آن محل به نظر نمىآيد .